Cukrzyca ciężarnych – jakie niesie za sobą ryzyko?

By Magdalena Pyznar on 3 maja, 2022 in Blog

Zacznijmy od tego czym jest cukrzyca ciążowa. Jest to zaburzenie gospodarki węglowodanowej, które powoduje zwiększone stężenie glukozy we krwi oraz co ważne, po raz pierwszy zdiagnozowane jest podczas ciąży. Cukrzycę ciążową rozpoznaje się między 20 a 28 tygodniem ciąży.

Jakie ryzyko niesie za sobą cukrzyca ciążowa? Nieleczona cukrzyca niesie za sobą ryzyko szczególnie dla rozwijającego się w ciele matki dziecka. Niewyrównany poziom glukozy we krwi zwiększa ryzyko rozwinięcia makrosomii płodu – masy ciała dziecka o wiele większej niż wskazuje na to wiek, za czym idą komplikacje okołoporodowe zarówno u matki jak i dziecka.

Czynniki ryzyka i wykrycie cukrzycy.
Cukrzyca ciążowa nie daje żadnych objawów, dlatego ta ważne jest, aby kobiety robiły regularne badania w trakcie trwania ciąży. Do czynników ryzyka zalicza się:

  • wystąpienie cukrzycy w poprzedniej ciąży
  • wiek powyżej 35 lat
  • nadwaga lub otyłość
  • nadciśnienie tętnicze (przed ciążą)
  • występowanie w rodzinie cukrzycy typu II
  • PCOS

Postępowanie dietetyczne:
Wartość energetyczna diety powinna wynosić 30-35 kcal/kg należnej masy ciała. Jednak należy pamiętać o zwiększeniu kaloryczności w II trymestrze o 360 kcal/d i w III trymestrze o 475 kcal/d.

  • 40-50% wartości energetycznej diety powinny pokrywać węglowodany złożone
  • 30% wartości energetycznej diety powinno pokrywać białko
  • 20-30% wartości energetycznej diety powinny dostarczać tłuszcze

Dieta powinna się opierać na produktach o niskim indeksie glikemicznym. Należy pamiętać, że indeks glikemiczny produktów wzrasta podczas obróbki kulinarnej dlatego zaleca się spożywać produkty jak najmniej przetworzone. Należy tak rozplanować codzienny jadłospis, aby obejmował on 6-8 posiłków o małej objętości.

Produkty, które należy wyeliminować z diety to:

  • cukier, miód, dżemy, marmolady, słodycze, ciasta, lody,
  • tłuste mleko, tłuste przetwory mleczne, dosładzane przetwory mleczne,
  • majonez,
  • owoce morza,
  • tłuste mięsa i wędliny (wieprzowina, baranina, kiełbasy wieprzowe, salceson, salami, słonina, boczek, smalec, podroby, gęś, kaczka),
  • pieczywo słodzone (miód, karmel, owoce suszone),
  • owoce kandyzowane, owoce suszone,
  • słodkie soki, syropy, słodzone płyny,
  • słodzone koktajle mleczne,
  • napoje alkoholowe.

PCOS

By Magdalena Pyznar on 5 listopada, 2021 in Blog

PCOS jest schorzeniem związanym z zaburzeniem wydzielania hormonów. Jest ona coraz częstszą chorobą dotykającą kobiety w wieku rozrodczym – ok. 15% populacji płodnych kobiet w Polsce.

PCOS jest chorobą wieloczynnikową, która ma podłoże genetyczne oraz środowiskowe. Dotyczy ona głównie kobiet, które zgłaszają się do ginekologa z powodu:

  • braku możliwości zajścia w ciążę
  • nieregularne miesiączki, brak owulacji, brak miesiączki
  • nadmiernego owłosienia typu męskiego
  • przetłuszczających się włosów, trądziku – na twarzy, ciele, plecach
  • nadmiaru androgenów
  • nieprawidłowego obrazu ultrasonograficznego jajników

Przyczyny PCOS
Obraz choroby jest indywidualny dla każdej kobiety. Hiperandrogenizm jajników prowadzi również do otyłości brzusznej i konsekwencji metabolicznych. U pacjentek z PCOS można również stwierdzić:

  • wrodzoną insulinooporność
  • Hiperinsulinemię, która skutkuje cukrzycą typu 2
  • Nadciśnienie tętnicze
  • miażdzycę

Diagnoza
PCOS można stwierdzić, gdy dostrzegamy conajmniej dwa z trzech warunków:

  1. Brak lub nieregularne miesiączki, kłopoty z owulacją
  2. Zaburzenia związane z hormonami (androgeny i ich pochodne), które są produkowane w nadmiarze
  3. Nieprawidłowy obraz ultrasonograficzny jajników

Kompleksowe podejście do pacjentki
Należy stwierdzić, że kobieta z PCOS jest pacjentką wielu lekarzy:

  • ginekologa
  • endokrynologa
  • kardiologa
  • diabetologa
  • oraz powinna być pod stałą opieką dietetyka.

Rolą w/w osób jest zwrócenie uwagi na 4 główne obszary:

  • kontrola masy ciała
  • kontrola profilu lipidowego
  • kontrola gospodarki węglowodanowej
  • wprowadzenie regularnej aktywności fizycznej

Dietoterapia w PCOS
Najważniejszym aspektem powinna być modyfikacja stylu życia z uwzględnieniem stosowania diety ubogoenergetycznej o niskim IG oraz regularną aktywność fizyczną. Celem diety jest ograniczenie uczucia głodu i zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organizmu. PCOS sprzyja również miażdżycy oraz hipertriglicerydemii. Należy więc ustalić odpowiednią podaż energii pochodzących z tłuszczów – w szczególności stawia się nacisk na stosunek kwasów tłuszczowych.

W diecie pacjentek z PCOS należy zwiększyć podaż błonnika pokarmowego nawet do 45%. Obniża on bowiem poziom cholesterolu – konsumpcja warzyw i owoców nie powinna zawierać mniej niż 700 g na dzień – w proporcjach 1/4 owoców, 3/4 warzyw. Spożycie białka zaleca się w wysokości 1 g/kg należnej masy ciała. Co ważne powinno się zwiększyć użycie białka roślinnego, ponieważ stwierdzono, że białko zwierzęce zwiększa nawet o 39% ryzyko niepłodności związane z brakiem owulacji.

Pamiętajmy, że zarówno terapia farmakologiczna, jak i terapia niefarmakologiczna powinna być uzależniona od dominujących objawów i powinna być dobrana indywidualnie dla każdej pacjentki. Należy zapobiegać odległym konsekwencjom zespołu PCOS. Leczenie nie ma być kompleksowe i obejmować zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, a także niwelować objawy hiperandrogenizmu oraz zaburzenia metaboliczne. W przeciwnym razie zespół policystycznych jajników może spowodować daleko idące spustoszenia w organizmie.